Beleid  

“Door de complexer en kennisintensiever wordende samenleving is in toenemende mate behoefte aan (wetenschappelijke) kennis en adviezen om het gekozen beleid te onderbouwen en te verantwoorden. Daarmee groeit tevens de behoefte aan onderzoekers en adviseurs die goed (wetenschappelijk) onderbouwd onderzoek kunnen...” (Uit:  concept cursusprogramma van het Netwerk voor Publieke Onderzoeksprogrammering (link)) 

Complexe problemen vragen om meer kennis is dus de stelling. Aan deze stelling kleven echter twee grote bezwaren. Ten eerste, hoe meer kennis men verzameld hoe duidelijker het wordt dat alles met alles samenhangt en dat het niet mogelijk is de werkelijkheid zodanig te modelleren dat we er grip op krijgen. Denk hierbij ook aan de chaostheorie: kleine ingrepen kunnen onverwacht grote effecten hebben.

Ten tweede, en dat is het bezwaar waar het op deze site om draait, hoe meer kennis erbij wordt gesleept, hoe minder betekenis zaken krijgen en hoe zinlozer ze worden. Hoe meer zaken in een model worden gegoten van veroorzakende, modererende en mediërende factoren, hoe minder betekenis de zaak krijgt. 

Ondanks de twee bezwaren bestaan er alleen partijen, als het Netwerk voor Publieke Onderzoeksprogrammering, die de functie van kennismakelaar op zich nemen om beleidsmakers te voorzien van kennis. Een iets grotere partij is de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Haar positie is zelfs in de grondwet vastgelegd. Met het bestaan en verankering van deze partijen heeft de wetenschap een grote invloed op het beleid. 

Is die invloed niet te groot? Waarom zouden alleen de wetenschappen zo een bevoorrechte positie mogen hebben om de beleidsmakers te vertellen hoe de wereld in elkaar zit? Moet daar niet een andere kracht tegenover staan? Een 'betekenismakelaar'? Een kracht die de onttovering weer een beetje ongedaan maakt? Een Artistieke Raad voor het Regeringsbeleid misschien met als begeleidende tekst 

“Het wordt steeds duidelijker dat kennis niet het fundament kan bieden om beleid te verantwoorden. Kennis is van nature namelijk onbegrensd, onzeker en afhankelijk van een context. De affaires rondom vaccinatieprogramma's voor baarmoederhalskanker en de Mexicaanse griep hebben aangetoond dat de ooit onomstreden positie van wetenschappelijke kennis teloor is gegaan. Door de complexer en kennisintensiever wordende samenleving is in toenemende mate behoefte aan meer betekenis om het gekozen beleid te onderbouwen en te verantwoorden. Daarmee groeit tevens de behoefte aan (levens)kunstenaars die goed de betekenisvolle elementen van beleidsdossiers kunnen herkennen....”

Betekenismakelaars zijn nodig voor nieuwe zingeving. Mensen die de moed hebben om een positie in te nemen en zich niet verplicht voelen die positie wetenschappelijk te bewijzen. De Brit Geoff Mulgan verwoordt dit bijzonder goed met “In a democracy, the people, and the politicians who represent them, have every right to ignore evidence”.